Is your organization ready?

Η απόφαση του Εφετείου, ημερομηνίας 9 Απριλίου 2025, αφορά έφεση (E210/21) Κυπριακής εργοδότριας εταιρείας εναντίον απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας, με την οποία είχαν ακυρωθεί τα διατάγματα σφράγισης και επίδοσης κλητηρίου εντάλματος προς τον εφεσίβλητο, μόνιμο κάτοικο Ελλάδας τον οποίο εκπροσώπησε το γραφείο μας τόσο πρωτόδικα όσο και κατ’ έφεση. Το Εφετείο εξέτασε εκ νέου το ζήτημα διεθνούς δικαιοδοσίας με βάση τον Κανονισμό (ΕΕ) 1215/2012, καθώς και τη νομική φύση των επίδικων συμβάσεων.

Το Εφετείο συμφώνησε με το πρωτόδικο Δικαστήριο ότι οι συμφωνίες εκπαίδευσης και η σύμβαση εργασίας του εφεσίβλητου ήταν ουσιαστικά αλληλένδετες, αφού η εκπαίδευση παρεχόταν με αντάλλαγμα την αποκλειστική παροχή εργασίας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Επομένως, η επίδικη απαίτηση δεν μπορούσε να απομονωθεί από το εργασιακό πλαίσιο, καθώς η διεκδίκηση μέρους του κόστους εκπαίδευσης προέκυπτε από την κατ’ ισχυρισμό παραβίαση της εργασιακής υποχρέωσης.

Με βάση την ενωσιακή νομολογία που επικαλέστηκε ο Εφεσίβλητος, η έννοια της “διαφοράς σχετιζόμενης με ατομική σύμβαση εργασίας” ερμηνεύεται ευρέως και αυτοτελώς στο πλαίσιο του Κανονισμού. Αυτό σημαίνει ότι δεν περιορίζεται μόνο στη σύμβαση εργασίας καθαυτή, αλλά καλύπτει και κάθε συναφή σύμβαση που συνδέεται λειτουργικά με αυτήν.

Το Εφετείο έκρινε ότι, επειδή η διαφορά εμπίπτει στο Τμήμα 5 του Κανονισμού (Άρθρα 20–24), εφαρμόζεται η ειδική ρύθμιση που προστατεύει το εργαζόμενο μέρος.

Βάσει του Άρθρου 22(1), ο εργοδότης μπορεί να ασκήσει αγωγή εναντίον του εργαζομένου μόνο ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους μέλους όπου ο εργαζόμενος έχει την κατοικία του. Στην προκειμένη περίπτωση, η κατοικία του εφεσίβλητου ήταν στην Ελλάδα· συνεπώς, δικαιοδοσία είχαν αποκλειστικά τα ελληνικά δικαστήρια.

Η εφεσείουσα είχε επικαλεστεί όρο στις συμφωνίες εκπαίδευσης που προέβλεπε αποκλειστική δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας. Το Εφετείο επιβεβαίωσε ότι, σύμφωνα με το Άρθρο 23 του Κανονισμού, παρόμοια ρήτρα ισχύει σε εργασιακές σχέσεις μόνο εάν συμφωνηθεί μετά τη γένεση της διαφοράς, προκειμένου να προστατεύεται ο εργαζόμενος ως ασθενέστερο μέρος.

Επειδή ο όρος είχε συμπεριληφθεί προγενέστερα, ήταν ανίσχυρος και δεν μπορούσε να μεταβάλει τη διεθνή δικαιοδοσία.

Τέλος, το Εφετείο απέρριψε τον ισχυρισμό της εφεσείουσας ότι δεν ήταν ορθό να εξεταστεί η δικαιοδοσία στο στάδιο της αίτησης ακύρωσης του κλητηρίου εντάλματος. Υπογράμμισε ότι η ύπαρξη διεθνούς δικαιοδοσίας αποτελεί αναγκαίο στοιχείο για την ύπαρξη εκ πρώτης όψεως καλής βάσης αγωγής, σύμφωνα με τους παλιούς Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας (Δ.6)

Κατ’ επέκταση, το Εφετείο έκρινε όλους τους λόγους έφεσης αβάσιμους και:

Από την ενδελεχή έρευνα του γραφείου μας κατά την προετοιμασία της ακρόασης τόσο της πρωτόδικης αίτησης όσο και της έφεσης, δεν προέκυψε απόφαση δικαστηρίου κράτους μέλους της ΕΕ που να ερμήνευσε την συγκεκριμένη έννοια του Άρθρου 20 του Κανονισμού, επομένως η εν λόγω Κυπριακή απόφαση είναι κατά πάσα πιθανότητα η πρώτη που πραγματεύεται και απαντά απευθείας στο ερώτημα κατά πόσο διαφορές που πηγάζουν από συμφωνητικά εκπαίδευσης εργαζομένων αποτελούν ‘διαφορές από σύμβαση εργασίας’. Την ερμηνεία αυτή υποστήριξε σθεναρά το γραφείο μας με αναφορά σε νομολογία του ΔΕΕ αναφορικά με τους κανόνες ερμηνείας νομοθετικών κειμένων της ΕΕ, στο όλο σύστημα και φιλοσοφία του Κανονισμού και σε Αγγλική νομολογία που πραγματευόταν διαφορετικά πλην όμως αντίστοιχα ερωτήματα.

Την υπόθεση χειρίστηκε, πρωτοδίκως και ενώπιον του Εφετείου, η δικηγόρος του γραφείου μας, Χριστιάνα Μάρκου.

__________________________________________________________

The judgment of the Court of Appeal dated 9 April 2025 concerns an appeal lodged by a Cypriot employer-company against a decision of the District Court of Larnaca, by which the orders sealing and serving a writ of summons upon the Respondent — a permanent resident of Greece, represented by our firm both at first instance and on appeal — had been set aside. The Court of Appeal re‑examined the issue of international jurisdiction under Regulation (EU) 1215/2012, as well as the legal character of the agreements at issue.

The Court of Appeal concurred with the first‑instance Court that the training agreements and the Respondent’s employment contract were intrinsically interconnected, as the training was provided in consideration for the exclusive provision of labour for a defined period. Consequently, the disputed claim could not be detached from the employment relationship, since the employer’s claim for reimbursement of part of the training costs arose from the alleged breach of the Respondent’s employment obligations.

Relying on the EU jurisprudence invoked by the Respondent, the Court reaffirmed that the notion of a “matters relating to individual contracts of employment” is interpreted broadly and autonomously within the framework of the Regulation. This interpretation extends beyond the employment contract per se and encompasses any ancillary agreement that is functionally linked to it.

The Court held that, because the dispute falls within Section 5 of the Regulation (Articles 20–24), the specialised protective regime applicable to employees is engaged. Pursuant to Article 22(1), an employer may initiate proceedings against an employee only before the courts of the Member State in which the employee is domiciled. In the present case, the Respondent’s domicile was in Greece; therefore, exclusive jurisdiction lay with the Greek courts.

The Appellant relied on a clause in the training agreements that conferred exclusive jurisdiction on the District Court of Larnaca. The Court of Appeal confirmed that, under Article 23 of the Regulation, such a jurisdiction clause is valid in employment relationships only if agreed after the dispute has arisen, reflecting the protective rationale afforded to the employee as the weaker party. As the clause in question pre‑dated the dispute, it was deemed invalid and incapable of altering the applicable rules of international jurisdiction.

The Court further rejected the Appellant’s submission that jurisdiction should not have been determined at the stage of the application to set aside the writ of summons. It emphasised that the existence of international jurisdiction is an essential component of establishing a prima facie good cause of action under the former Rules of Civil Procedure (O.6).

Accordingly, the Court of Appeal dismissed all grounds of appeal as unfounded and:

-confirmed that the matter falls within the category of “disputes relating to individual employment contracts”;

-affirmed the exclusive jurisdiction of the Greek courts;

-upheld the first‑instance setting aside of the sealing and service of the writ of summons.

Following the extensive research undertaken by our firm during the preparation for both the first‑instance hearing and that of the appeal, no judgment of any EU Member State court was identified which had interpreted this specific concept in Article 20 of the Regulation. It therefore appears likely that this Cypriot judgment is the first to address directly whether disputes arising from employee training agreements constitute “matters relating to individual contracts of employment”. This interpretation was advanced robustly by our firm, by reference to CJEU case law on the interpretative principles governing EU legislative instruments, to the structure and underlying philosophy of the Regulation, and to English jurisprudence addressing different but analogous issues.

The case was handled, both at first instance and before the Court of Appeal, by our firm’s lawyer, Christiana Markou.

Από την 1η Ιανουαρίου 2026 και για τους επόμενους έξι μήνες, η Κύπρος αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό, η Ομάδα Εργασίας Προστασίας Καταναλωτών, αποτελούμενη από αντιπροσωπείες όλων των κρατών-μελών της Ένωσης, πραγματοποίησε την πρώτη της συνεδρίαση με πρόεδρο την δικηγόρο του γραφείου μας, Χριστιάνα Μάρκου.

Εκπροσωπώντας την Κυπριακή Προεδρία, η κα Μάρκου παρουσίασε τις γενικές προτεραιότητες της Προεδρίας, καθώς και τις ειδικές προτεραιότητες στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προστασία των ευάλωτων καταναλωτών και ειδικότερα των παιδιών, η οποία αποτελεί βασικό άξονα της Κυπριακής Προεδρίας.

Το λογότυπο της Προεδρίας, εμπνευσμένο από το λευκαρίτικο κέντημα και το ρομβοειδές σχήμα του, προσέλκυσε το ενδιαφέρον των αντιπροσωπειών. Ο συμβολισμός των 27 ξεχωριστών τμημάτων που συνθέτουν μία ενότητα, αντίστοιχη του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, κρίθηκε ιδιαίτερα επιτυχής. Η κα Μάρκου είχε την τιμή να παρουσιάσει αυτό το στοιχείο Κυπριακής πολιτιστικής κληρονομιάς ως την οπτική ταυτότητα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.

Κατά την πρώτη συνεδρίαση της Ομάδας Εργασίας παρουσιάστηκε επίσης το πρώτο σχέδιο των Συμπερασμάτων του Συμβουλίου επί του νέου Θεματολογίου για τους Καταναλωτές 2025–2030 και συλλέχθηκαν τα σχόλια και οι απόψεις των κρατών-μελών με στόχο τη διαμόρφωση αναθεωρημένου κειμένου. Στόχος είναι η επίτευξη ομοφωνίας, ως απαραίτητης προϋπόθεσης για την έγκριση του πολιτικού αυτού κειμένου, το οποίο αποτυπώνει τις θέσεις του Συμβουλίου χωρίς να είναι νομικά δεσμευτικό. Στη συνεδρίαση παρευρέθηκε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

_________________________________________________________

As of 1 January 2026 and for the following six months, Cyprus assumes the Presidency of the Council of the European Union. In this context, the Consumer Protection Working Party, comprised of delegations from all EU Member States, held its first meeting, chaired by our firm’s lawyer Christiana Markou.

On behalf of the Cypriot Presidency, Ms. Markou presented the general priorities of the Presidency, as well as its specific priorities in the field of consumer protection. Particular emphasis was placed on the protection of vulnerable consumers, and especially children, which constitutes a core priority of the Cypriot Presidency.

The Presidency’s logo, inspired by Lefkara lace and its distinctive rhombus shape, attracted the interest of the Member States’ delegations. The symbolism of the 27 individual pieces forming a single unity, mirroring the European project itself, was considered especially meaningful. Ms. Markou had the honour of presenting this element of the cultural heritage of Cyprus as the visual identity of the Cypriot Presidency of the Council of the EU.

During the Working Party’s first meeting, the initial draft of the Council Conclusions on the new Consumer Agenda 2025–2030 was also presented. Comments and views from the Member States were collected with the aim of preparing a revised draft. The objective at this stage is to reach unanimous agreement among all Member States, which is required for the adoption of this political text expressing the Council’s commitments, without being legally binding. The European Commission was also present at the meeting.

Πελάτης του γραφείου μας, συγκεκριμένα, η Wanda Water (Cyprus) Ltd, φαίνεται να διαθέτει μια έξυπνη λύση στο πρόβλημα της έλλειψης νερού στην Κύπρο και γενικότερα.

Η Κύπρος αντιμετωπίζει άνευ προηγουμένου έλλειψη νερού λόγω παρατεταμένης ξηρασίας, αυξημένης εποχικής ζήτησης και υπερβολικής εξάρτησης από μονάδες αφαλάτωσης, οι οποίες είναι δαπανηρές, επιρρεπείς σε βλάβες και συχνά παράγουν νερό ακατάλληλο για άμεση κατανάλωση.

Όπως τονίζεται σε πρόσφατα δημοσιεύματα, η χωρητικότητα των φραγμάτων βρίσκεται πλέον κάτω από το 20% και το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων εγκαθιστά επειγόντως τέσσερις κινητές μονάδες αφαλάτωσης, μεταφέρει πόσιμο νερό με βυτιοφόρα και επισπεύδει τις επισκευές σε παλαιωμένες υποδομές. Αν και αναγκαία, αυτά τα μέτρα είναι δαπανηρά, αργά στην εφαρμογή τους σε μεγάλη κλίμακα και ενέχουν λειτουργικούς κινδύνους, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες ή ημιορεινές κοινότητες.

Η Λύση της Wanda Water

Η Wanda Water επέλεξε την Κύπρο ως έδρα για τα νέα της ευρωπαϊκά κεντρικά γραφεία, φέρνοντας στο νησί μια επαναστατική τεχνολογία – τις μονάδες Παραγωγής Νερού από την Ατμόσφαιρα (Atmospheric Water Generation – AWG), οι οποίες δημιουργούν πλούσιο σε μέταλλα πόσιμο νερό απευθείας από τον αέρα.

Αυτά τα συμπαγή, χαμηλής κατανάλωσης συστήματα, με επιλογή ηλιακής τροφοδοσίας για χρήση εκτός δικτύου, παρέχουν ασφαλές πόσιμο νερό χωρίς ανάγκη για αγωγούς, αφαλάτωση ή περίπλοκες υποδομές. Μπορούν να αναπτυχθούν γρήγορα σε τοποθεσίες όπου η ανάγκη για νερό είναι πιο άμεση, συμπληρώνοντας τις υφιστάμενες κυβερνητικές προσπάθειες και μειώνοντας την εξάρτηση από την ακριβή διανομή με βυτιοφόρα ή την παραγωγή από αφαλάτωση.

Τρέχουσα Διαθεσιμότητα

Σήμερα έφτασαν στο λιμάνι Λεμεσού 288 μονάδες
• Ημερήσια παραγωγή: Έως 100 λίτρα ανά μονάδα (ανάλογα με την υγρασία).
• Συνολική δυναμικότητα: Έως 28.800 λίτρα ασφαλούς πόσιμου νερού ημερησίως – αρκετά για να καλύψουν τη συνιστώμενη από τον ΠΟΥ κατανάλωση 2 λίτρων/ημέρα για περισσότερα από 14.000 άτομα.
Πρόσθετες αποστολές σύντομα θα βρίσκονται καθ’ οδόν προς τη Λεμεσό.

Αποδεδειγμένη στην Κύπρο

Μονάδες ήδη βρίσκονται υπό δοκιμή στην Κύπρο, παράγοντας σταθερά ασφαλές, πλούσιο σε μέταλλα νερό σύμφωνα με αναλύσεις διαπιστευμένων εργαστηρίων.

Πλεονεκτήματα Ανάπτυξης

• Υψηλή κινητικότητα – μπορούν να μετακινηθούν γρήγορα εκεί όπου η ζήτηση είναι μεγαλύτερη, ακόμη και σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
• Ευέλικτη διαμόρφωση – εξυπηρετούν μεμονωμένα σπίτια ή επιχειρήσεις ή μπορούν να τοποθετηθούν ομαδικά σε πλατεία χωριού για την τροφοδοσία ολόκληρης της κοινότητας.
• Γρήγορη εκκίνηση – λειτουργικές εντός μίας ώρας από την εγκατάσταση.
• Ανθεκτικές & αποκεντρωμένες – χωρίς ενιαίο σημείο αστοχίας, όπως συμβαίνει με μεγάλες μονάδες ή κεντρική διανομή.
• Υγιεινές & ασφαλείς – φυσικά εμπλουτισμένες με μέταλλα και κατάλληλες για άμεση κατανάλωση. Το νερό έχει ελεγχθεί και εγκριθεί σε κρατικά αναγνωρισμένα εργαστήρια.

Ευρύτερο Ενδιαφέρον για το Προϊόν

Δεδομένης της επιδεινούμενης κρίσης, η Παραγωγή Νερού από την Ατμόσφαιρα (AWG) αποτελεί μια άμεση, υψηλής επίδρασης λύση που μπορεί να εφαρμοστεί απευθείας σε περιοχές με υψηλή ανάγκη. Η Wanda βρίσκεται ήδη σε συνομιλίες με δήμο στο νησί της Τήνου στην Ελλάδα, ο οποίος ενδιαφέρεται να αγοράσει ολόκληρη την αποστολή.

Η Wanda Water καλωσορίζει ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων υπουργείων και κρατικών αρχών, να επικοινωνήσουν για να γνωρίσουν τη λύση από κοντά και να συζητήσουν πιθανές ευκαιρίες συνεργασίας.

Πρόσωπο Επικοινωνίας: Βασίλης Αντωνίου, Δικηγόρος, Χ. Μάρκου & Σία ΔΕ.ΠΕ., 22377863, v.antoniou@markoullc.com

Για περισσότερες πληροφορίες και απευθείας επικοινωνία με την εταιρεία: https://wanda-water.com/en-cy

A client of our office, Wanda Water (Cyprus) Ltd seems to have a smart solution to the water scarcity problem in Cyprus and beyond.

Cyprus is facing unprecedented water scarcity due to prolonged drought, increased seasonal demand, and over-reliance on desalination plants, which are costly, prone to breakdown, and often produce water unsuitable for direct consumption.

As highlighted in recent press reports, dam capacity is now below 20% and the Water Development Department is urgently installing four mobile desalination units, delivering drinking water by tanker, and fast-tracking repairs to ageing infrastructure. While essential, these measures are expensive, slow to deploy at scale, and carry operational risks, particularly in remote or semi-mountainous communities.

Wanda Water’s Solution

Wanda Water has chosen Cyprus as the base for its new European headquarters, bringing to the island a breakthrough technology – Atmospheric Water Generation (AWG) units that create mineral-rich drinking water directly from the air.

These compact, low-power systems, with a solar option for off-grid use, deliver safe drinking water without the need for pipelines, desalination, or complex infrastructure. They can be deployed rapidly in locations where water is most urgently needed, complementing existing government efforts while reducing the dependency on costly tanker distribution or desalination output.

Current Availability

288 units arrived in Limassol port today

• Daily output: Up to 100 litres per unit (humidity-dependent).
• Total capacity: Up to 28,800 litres of safe drinking water per day – enough to meet the WHO’s recommended 2 litres/day drinking water requirement for more than 14,000 people.

Additional shipments will soon be on their way to Limassol.

Proven in Cyprus

Units are already being tested in Cyprus consistently producing tested safe, mineral-rich water.

Deployment Advantages

• Highly mobile – can be relocated quickly to where demand is greatest, including emergencies.
• Flexible configuration – serve individual homes or businesses, or be clustered in a village square to supply an entire community.
• Rapid start-up – operational within an hour of installation.
• Resilient & decentralised – no single point of failure as with large plants or centralised distribution.
• Healthy & safe – naturally mineralised and suitable for immediate consumption. The water has been tested and approved in government-approved laboratories.

Broader interest in the product

Given the worsening crisis, Atmospheric Water Generation (AWG) represents an immediate, high-impact solution that can be deployed directly to high-need areas. Wanda is already in discussions with a local municipality on the island of Tinos in Greece, which is interested in purchasing the entire shipment.

Wanda Water welcomes interested parties, including ministries and governmental authorities to get in touch to explore the solution firsthand and discuss potential opportunities for collaboration.

Contact Person: Βασίλης Αντωνίου, Δικηγόρος, Markou & Co LLC, 22377863, v.antoniou@markoullc.com

For more information and direct contact with the company: https://wanda-water.com/en-cy

C. Markou & Co LLC and Shelt Global Ltd invite you to an insightful webinar:
“The Significance of NIS2 Compliance for 2025”
Date: Friday, 30th May | Time: 3:00 PM – 4:00 PM EEST
Platform: Microsoft Virtual Events (Teams)

To learn more: Click here for details
To register: Click here to sign up for free

We look forward to having you join us!

——————————————————————————————————————-

Θέμα: Σας προσκαλούμε να συμμετέχετε στο διαδικτυακό μας σεμινάριο με θέμα «Συμμόρφωση με τη NIS2 – Βέλτιστες πρακτικές για τη νομική και κυβερνοασφάλεια»

Η C. Markou & Co LLC και η Shelt Global Ltd σας προσκαλούν σε ένα εύστοχο διαδικτυακό σεμινάριο:
“Η σημασία της συμμόρφωσης με τη NIS2 για το 2025”
Ημερομηνία: Παρασκευή, 30 Μαΐου | Ώρα: 3:00 μ.μ. – 4:00 μ.μ. EEST
Πλατφόρμα: Microsoft Virtual Events (Teams)

Για να μάθετε περισσότερα: Κάντε κλικ εδώ για λεπτομέρειες
Για να εγγραφείτε: Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε δωρεάν

Σας περιμένουμε με χαρά να συμμετάσχετε μαζί μας!